Wall Street'in dev yatırım bankaları ABD mortgage piyasasındaki yüklü yatırımları yüzünden şu ana kadar kamuoyuna 344 milyar dolar zarar açıkladı.

Creditflux'ın verilerine göre ise Avrupalı bankalar nisan sonu itibariyle yazdıkları 127 milyar dolarlık zarar ile toplam zararın önemli bir kısmını gerçekleştirdi. Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch'in tahminlerine göre bankaların toplam zararı 400 milyar dolara kadar çıkacak. Ancak son dönemde yazdıkları yüklü zararlar yüzünden kredi notları tehlikeye giren bu bankaların aslında gerçek zararlarının bir bölümünü gizledikleri ortaya çıktı. Kamuoyuna yapılan zarar açıklamaları ile ülkenin sermaye piyasaları kurulu SEC'e yapılan resmi zarar bildirimleri arasında 35 milyar dolarlık fark çıktı. Üstelik SEC'e resmi bildirim yapmakla yükümlü 50'nin üzerindeki yatırım bankasından 20'sinin gerçek zararlarının bir bölümünü yatırımcılarına açıklamadıkları belirtiliyor. Yöntem ise basit; subprime kredilerine dayalı yatırım araçlarından gelen zararlar, "diğer toplu gelirler" ile "yeniden değerlendirme rezervleri" gibi farklı bilanço hesapları altında kayda geçiriliyor.

Citigroup da Fortis de aynı yöntemi kullandı

Bloomberg'de yer alan habere göre bu fark mortgage piyasasının şu ana kadar açıklanmamış kısmı. Yani 35 milyar dolar Wall Street bankalarının bilançosunda ekside olması gerektiği halde artıda görünüyor. Örneğin geçen aylarda finansman ihtiyacını Ortadoğulu devlet fonlarına hisse satarak karşılayan ve eleştirilerin hedefi olan Citigroup da SEC'e farklı bir zarar bildirimi yapıp, kamuoyuna daha düşük zarar açıklaması yapan banklardan biri. bankanın ev kredilerine dayalı tahvil yatırımlarında en az 2 milyar dolarlık zararı SEC'e sunduğu çeyrek dönemlik raporda bilançosunda gösterdiği ancak yatırımcılarına yaptığı kazanç açıklamasında bu zarardan bahsetmediği ortaya çıktı. Aynı şekilde sigorta devi ING de 5.6 milyar dolarlık zararını yatırımcılarına açıklamadı. Washington Mutual 217 milyon dolar zarar açıklamıştı. Ancak aynı yöntemi uygulayarak yılın ilk çeyreğindeki asıl zararı olan 782 milyon doları yatırımcılarından sakladı. Amsterdam ve Brüksel merkezli Fortis bankası da 990 milyon euroluk subprime tipi zararını "yeniden değerlendirme rezervi" kalemi altında bilançoya aldı ve sadece 3.3 milyar euroluk bir zarar açıklaması yaptı. Merrill Lynch ise şu ana kadar 31.7 milyar dolar zarar açıklamıştı. Ancak SEC'e yaptığı bildirimde bilançosunda 5.3 milyar dolarlık bir subprime zararı daha olduğu ortaya çıktı. Londra merkezli Lloyds bankası ise 1.4 milyar dolarlık zararını yatırımcılarında sakladı.

100 milyar dolarlık yeni sermaye artırımı lazım

Öte yandan konut piyasası için verilen subprime tipi mortgage kredileri ile karmaşık borç portföyleri CDO'lar yüzünden bankalar tarafından yazılan zararın 165 milyar doları bulduğu belirtiliyor. Aralarında Citigroup gibi dev isimlerin bulunduğu bir çok batılı banka ise bu zararların ardından finansman ihtiyacını Asyalı ve Ortadoğulu devlete ait servet fonlarına hisse satarak, kendi hükümetlerinden finansman desteği alarak ya da sermaye artırımına giderek sağladı. Reuters'ın Lehman Brothers'ın raporuna dayandırdığı haberine göre ise dünya çapındaki finansal şirketlerin yaptıkları sermaye artırımı 181,6 milyar doları buldu. Bu bankaların yabancı devletlere ait fonlardan topladığı para ise 263 milyar doları buldu. Bloomberg'e göre ise yazılan toplam zarar ile artırılan sermaye arasında 100 milyar dolarlık bir fark açılmış durumda. Yani zararların telafi edilebilmesi için en az bir bu kadar daha sermaye artırımı yapılması gerekiyor. Deutsche Bank analistlerinden Michale Mayo'ya göre bu fark kapatılmazsa 2 trilyon dolarlık varlık daha borç batağına sağlanabilir.

Aralarında Merrill Lynch'in de bulunduğu bir grup banka ise ihraç ettikleri "melez" tipi tahvillerle fon toplamaya çalıştı. Ancak bu melez tahviller bankanın borcunu artırmaya devam ettiği gibi kredi notunu da riske sokmaya başladı. Çünkü kredi derecelendirme şirketleri yatırım şirketinin toplam hisse senetlerinin yüzde 25'inden fazlasının "melez" tip tahvillerden oluşmasını tercih etmiyor. Financial Times'da yer alan bir habere göre ise şu ana kadar en kötü darbeyi yemiş gibi görünen yatırım bankalarından sonra sırada ticari bankalar var. Ödeme güçlüğü çeken tüketiciler ile şirketlerin müşterisi olduğu ticari bankacılık sektöründe yatırım bankalarının yaşadığına benzer bir konsolidasyonun yolda olduğu konuşuluyor. Öte yandan ABD'de halka arz olmuş 535 şirketin elinde Level 3 olarak sınıflandırılan riskli varlıkların büyüklüğü 1.3 trilyon doları buluyor. Bu şirketlerin elindeki daha az riskli Level 2 sınıfı varlıkların büyüklüğü ise 10.5 trilyon dolar.

Kaynak: kredihavuzu.com